Sanayi Bakanlığı´nın bünyesindeki 60 bin yapı kooperatifinin tamamı Cumhurbaşkanlığı´na gönderilen kanunun onaylanmasıyla birlikte el değiştirecek. Bu işe en çok Sanayi Bakanlığı sevinecek.

Sanayi Bakanlığı´nın işi hafifleyecek
Cumhurbaşkanlığı´na gönderilen kanunun onaylanmasıyla birlikte süreç başlamış olacak. Devir işlemlerinin bir yıl sürmesi bekleniyor. Düzenleme, Sanayi Bakanlığı´nı da büyük bir yükten kurtaracak. Kooperatiflerle ilgili ´kuruluş izni, ana sözleşme, genel kurul takipleri, denetim ve kooperatifçilik´ gibi işler artık diğer bakanlık eliyle yürütülecek. Alınan bilgilere göre devirden önce yapılan son denetimlerde ise ilginç sonuçlar çıktı. Kooperatiflerde evrak eksikliğinden yolsuzluğa kadar birçok sorun tespit edildi.

Sanayi Bakanlığı´na bağlı; konut yapı, küçük sanayi sitesi yapı ve toplu işyeri yapı kooperatifi adı altında faaliyet gösteren bütün yapı kooperatifleri Bayındırlık Bakanlığı´na bağlanıyor. Sanayi Bakanlığı yetkilileri, Bayındırlık Bakanlığı´nın imar-iskan çalışmaları dikkate alındığında devir işleminin sağlıklı bir çalışma olacağını belirtti. Bakanlık yetkililerine göre devir, birkaç günde olacak bir iş değil, devir işlemlerinin yaklaşık 1 yıl süreceği tahmin ediliyor. Devirle birlikte Sanayi Bakanlığı´nın kooperatiflere verdiği; kuruluş izni, ana sözleşme, genel kurul takipleri, denetim ve kooperatifçilik eğitimleri gibi hizmetleri de Bayındırlık verecek. Halen Sanayi Bakanlığı´na bağlı kooperatiflere yönelik yapılan denetimlerde ilginç tespitler ortaya çıktı. Denetimlerde, öne çıkan unsur Türkiye´de ortaklık kültürünün yeterli ölçüde gelişmemiş olması. Bu nedenle kooperatiflerde sık sık hukuki sorun ve anlaşmazlık yaşanıyor.

Sanayi Bakanlığı elemanlarının yaptığı denetimlerde tespit ettiği ve cezai işlem uyguladığı bazı suçlar şöyle: Yevmiye-envanter vb. defterleri düzenli tutmamak; genel kurulu düzenli yapmamak ve mevzuatı uygulamamak; gayrimenkullerin alımının tapu devri veya tapuya şerh verdirilecek satış vaadi sözleşmesiyle yapılmaması; yönetim kurulu üyelerine genel kurulca belirlenen aylık ücret, huzur hakkı, risturn ve yolluk dışında başka adlar altında ödeme yapılması; denetim kurulu üyelerinin görevlerini yerine getirmemesi; "görevi kötüye kullanma" ve "görevi ihmal"; zimmet, banka hesaplarının (para çekme-yatırma) ve mali raporların düzenli tutulmaması; kooperatif imkanlarının haksız menfaat için kullanılması; kooperatife üye olmayan şahısların üye gösterilmesi. Sanayi Bakanlığı ayrıca yapılan denetimlerde yönetim kurulu üyelerinin kooperatife verdiği zararların Türk Ticaret Kanunu gereği karşılanmasını istiyor.

En çok yapı kooperatifi var

Türkiye´de sayıları 74 bini bulan kooperatifler, 20 ayrı alanda hizmet veriyor. Bu kooperatiflerin 60 bini ´Yapı Kooperatifi´ adıyla faaliyette bulunuyor. Yapı kooperatiflerinin 57 bin 406´sını konut yapı kooperatifleri oluşturuyor. Geri kalanlar ise ´Küçük Sanayi Sitesi Yapı ve Toplu İşyeri Yapı Kooperatifi´ adıyla çalışıyor. Yapı kooperatifleri dışında ise 14 bin 245 kooperatif faaliyet gösteriyor. Bu kooperatifler bugüne kadar olduğu gibi, devir sonrasında da Sanayi Bakanlığı´na bağlı olarak çalışmalarını sürdürecek.

ZAMAN